Tu viện Wat Wana Potiyahn[27] đây thật thanh tịnh, nhưng nếu tâm chúng ta không thanh tịnh quả là vô nghĩa. Nhiều vị dường như không chú tâm thực tập. Một không gian yên tĩnh có thể giúp chúng ta trở nên thanh tịnh, giúp chúng ta cơ hội huân tu, hoà vào không gian tĩnh lặng đó.

Bạn đừng quên rằng việc thực tập không dễ dàng chút nào. Uốn nắn thứ gì khác thật không mấy khó khăn, đôi khi còn dễ dàng nữa là khác, nhưng uốn nắn tâm con người quả thật là thiên nan vạn nan. Đức Thế Tôn đã điều phục tâm của mình một cách viên mãn. Tâm là quan trọng nhất. Mọi bộ phận trong hệ thống thân tâm này hoạt động thống nhất với nhau dưới sự điều khiển của tâm. Mắt, tai, mũi, lưỡi và thân, tất cả nhận cảm giác thông tin từ bên ngoài và chuyển thông tin về tâm, bộ chỉ huy cao nhất của tất cả các giác quan. Do đó, luyện tâm vô cùng quan trọng. Nếu tâm được điều phục tốt, mọi vấn đề khó khăn đều chấm dứt. Nếu thấy vấn đề vẫn còn, đó chính là bởi tâm vẫn còn hoài nghi, vẫn chưa tương thuận với sự thật của vạn pháp. Đó là lý do tại sao có khó khăn, có vấn đề.
Nhận thức rõ điều đó, tất cả các bạn hãy chuẩn bị sẵn sàng thực tập giáo pháp. Dù khi đứng yên, hay đi qua đi lại, dù đang ngồi hay nằm nghỉ ngơi, dụng cụ bạn cần trang bị đó là sẵn sàng tiếp ứng, làm tâm luôn trực tuyến bất cứ nơi nào bạn hiện diện. Giáo pháp hiện hữu đó đây, là tất cả những gì xung quanh chúng ta. Ở ngay đây, trên đất, trong nước, khắp mọi nơi… giáo pháp luôn luôn có mặt. Giáo pháp là toàn thiện, viên dung, chỉ có việc thực tập của chúng ta chưa sung mãn mà thôi.
Đức Thế Tôn, Bậc Toàn Giác đã dạy một phương pháp, tất cả chúng ta có thể thực tập và đến để nhận chân giáo pháp này. Việc ấy không lớn lao, chỉ là việc nhỏ nhưng đúng đắn, chân chánh. Ví như nhìn sợi tóc. Nếu chỉ cần biết một sợi tóc, chúng ta sẽ biết những sợi tóc khác cũng thế, kể cả của chính tự thân hay của ai khác. Chúng ta chỉ đơn giản biết chúng đều là “tóc.” Chỉ với một sợi tóc chúng ta biết tất cả.
Hay suy ngẫm về con người ta. Nếu chúng ta thấy bản chất thật sự của mọi nhân tố nơi chính mình, chúng ta sẽ biết tất cả mọi người trên thế giới này cũng giống như thế bởi vì cấu trúc con người đều giống nhau. Giáo pháp cũng như vậy. Một vật là nhỏ nhưng cũng thật là lớn. Đó là thấy sự thật trong một nhân tố là thấy sự thật trong tất cả. Khi chúng ta biết sự thật như nó đang là, tất cả mọi vấn đề rắc rối đến hồi kết thúc vậy.
Tuy nhiên, việc luyện tập hết sức khó khăn. Tại sao lại khó? Nó khó bởi vì có lòng tham muốn (taṇhā). Nếu không tham muốn, bạn không chịu thực tập. Nhưng nếu thực tập mà không mong mỏi gì hết, bạn không thể nào thấy giáo pháp. Tất cả các bạn hãy suy ngẫm điều này. Nếu bạn không muốn thực tập thì không thể nào thực tập được. Trước tiên, bạn phải khởi ý muốn thực tập để thực tập thực sự dù rằng bước tới hay bước lui bạn đều bắt gặp tham muốn. Đó là lý do tại sao các hành giả đi trước đã tuyên bố rằng việc thực tập này là một loại công việc cực kỳ khó thực hiện.
Bạn không thấy giáo pháp bởi vì có tâm tham muốn này. Đôi khi tham vọng hết sức mãnh liệt, bạn muốn thấy giáo pháp ngay tức khắc nhưng giáo pháp không có mặt trong tâm bạn, vì tâm bạn chưa phải là giáo pháp. Giáo pháp là một thứ và tâm là một thứ khác. Không phải bất cứ cái gì bạn thích là giáo pháp và bất cứ cái gì bạn không thích thì không phải là giáo pháp. Đó không phải là cách giáo pháp hiện hữu đâu.
Thật ra tâm của chúng ta chỉ bình thường là một phần của Tự nhiên, giống như một thân cây trong khu rừng rậm. Nếu chúng ta muốn có một tấm ván hay một cây đòn tay, những thứ này đều được làm từ thân cây nhưng thân cây vẫn chỉ là thân cây. Nó chưa thành hình tấm ván hay cây đòn tay. Trước khi chúng ta có thể thật sự sử dụng nó, chúng ta phải đốn cây và cưa nó thành đòn tay hay tấm ván. Cũng là thân cây nhưng nó chuyển dạng thành thứ khác. Bản chất của nó đúng là một thân cây, một phần của tự nhiên, nhưng trong giai đoạn thô thiển nó chưa được sử dụng phổ biến. Tâm của chúng ta cũng vậy. Nó là một phần của tự nhiên tạo hoá. Rấ